Nurty psychoterapeutyczne – co warto o nich wiedzieć przed wizytą

Nurty psychoterapeutyczne to innymi słowy sposoby, w jaki terapeuta podchodzi do klienta. Przekonania, które podziela, i w zakresie których szkolił się w jednej ze szkół psychoterapeutycznych. Bywa, że się przeplatają, ale jeden z nurtów niemalże zawsze będzie dla danego terapeuty wiodący.
Wiedza na temat tego, co poszczególne z nich proponują, może pomóc w świadomym wyborze specjalisty. Dzięki temu możemy otrzymać wsparcie najlepiej dopasowane do naszych potrzeb.

Jakie wyróżniamy nurty psychoterapeutyczne

W procesie rozwoju myśli psychologicznej zaczęły wyłaniać się odrębne szkoły teoretyczne proponujące różnorodną interpretację i techniki pracy z pacjentem. Zawiązywały się grupy, które określały co oraz w jaki sposób powinno być badane.
Dziś, po wielu przemianach, możemy wyróżnić 6 głównych podejść:

  • systemowy,
  • psychoanalityczny,
  • psychodynamiczny,
  • poznawczo-behawioralny,
  • humanistyczno-egzystencjalny,
  • integracyjny.

Systemowy

Jak sama nazwa wskazuje człowieka interpretuje się jako część systemu (jako system traktuje się np. rodzinę). Wszystko to, co dzieje się z pacjentem jest więc odnoszone do środowiska, w którym funkcjonuje. Na nim właśnie skupia się uwaga, by rozpoznać niefunkcjonujące schematy (które np. kiedyś w okresie dzieciństwa mogły być adaptacyjne) oraz wypracować nowe.
Każdy członek systemu ma na niego wpływ, a więc wszyscy są ze sobą połączeni i w momencie, w którym jednej osobie coś się dzieje (index person), ma to wpływ na funkcjonowanie całego systemu rodzinnego. Jednym z efektów jest poznanie siebie czy swoich bliskich na nowo i polepszenie komunikacji poprzez dogłębniejsze zrozumienie.
Psychoterapeuta jest tu figurą moderującą i inwazyjną, by przekazać zewnętrzne obserwacje eksperta. To popularny nurt wykorzystywany w terapii par oraz rodzin, ale NIE TYLKO! Terapia systemowa indywidualna bywa pomocna m.in. w pracy z trudnymi doświadczeniami z dzieciństwa, obniżonym nastrojem czy powtarzającymi się, nieadaptacyjnymi zachowaniami. Spotkania początkowo odbywają się co tydzień a później mogą odbywać się co dwa tygodnie dla zaobserwowania zmian lub konfliktów.

Psychoanalityczny

Stworzony w oparciu o teorię Zygmunta Freuda, jest o tyle wyjątkowy, że skupia się na podświadomości badanej osoby oraz przeszłych wydarzeniach. Automatycznie więc terapeuta będzie pracować z klientem nad tym, by uświadomić sobie to, co nieświadome.
Według psychoanalizy problemy w psychice wynikają z konfliktu pomiędzy popędem seksualnym a narzuconymi normami społecznymi, które popęd ten hamują. Drugim równie ważnym aspektem jest pojęcie przeniesienia, czyli projekcja własnych uczuć na postać terapeuty lub bliskie osoby.
Terapeuta będzie dzielić się swoimi interpretacjami oraz będzie szukać ukrytych traum, trudnych doświadczeń, relacji oraz wstydliwych prawd o samym sobie. Często pojawia się wtedy opór ze strony pacjenta, nad którym oboje powinni starać się pracować.
Zakłada się, iż pomiędzy terapeutą a klientem powinna nawiązać się silna więź. Ze względu na charakter takiego podejścia spotkania powinny odbywać się nawet kilka razy w tygodniu, a trwanie całości terapii jest wydłużone.

Psychodynamiczny

Opierający się na tych samych założeniach jak nurt psychoanalityczny, wyróżnia się swobodnym wyrażaniem przez klienta swoich przemyśleń, podczas gdy psychoterapeuta poddaje je interpretacji.
Włączając w to także przejęzyczenia, pomyłki czy sny. Z czasem widoczne stają się mechanizmy i przywiązania w toku myśleniu.
Terapia w tym nurcie może obywać się w formie krótko- lub długoterminowej. Najlepiej sprawdza się w przypadkach zaburzeń osobowości, stanach lękowych i depresyjnych, problemach z odżywaniem czy zaburzeniach psychosomatycznych. Dzięki takiemu typowi terapii klient jest w stanie lepiej poznać siebie i poszerzyć świadomość o samym sobie.

Poznawczo-behawioralny

To rozpoznawanie w jaki sposób klient się uczy, jaką przybiera perspektywę i czy można ją zmienić tak, by działała na jego korzyść. Tutaj terapeuta jest specjalistą i nakierowuje pacjenta na właściwe wzorce myślowe, a później przenosi się to także na sferę zachowań. Tandem skupia się więc na teraźniejszości i na rozwiązaniu określonego problemu. Finalnie wspólnie wypracowuje się nowe umiejętności przydatne w sytuacjach, które np. wcześniej sprawiały klientowi trudność.
Zwykle są to terapie krótkotrwałe i z jasno określonym celem. Wykorzystuje się zadania domowe i prowadzenie dziennika. Nurt jest pomocny przy zaburzeniach lękowych, odżywiania, depresji czy stresu pourazowego.

Humanistyczno-egzystencjalny

Podejście to cechuje się autentycznością wypowiedzi klienta, nastawieniem na zrozumienie własnych potrzeb, rozpoznaniem przeszkód, które sam sobie stawia oraz prawdziwych pragnień i tożsamości.
Relacja w tego typu tandemie jest partnerska, to pacjent jest traktowany jako specjalista od samego siebie. Ważna jest otwarta rozmowa, uszanowanie granic, wyznaczanie kierunku przez klienta, gdy terapeuta jest jego towarzyszem.

Przede wszystkim nurt ten jest pomocny w akceptacji i podnoszeniu wartości siebie oraz rozpoznawaniu prawdziwych potrzeb i ich wyrażania. Pracuje się tutaj także z ciałem, by wskazać na zależności pomiędzy ciałem a umysłem.
Długość terapii zależy od wspólnych ustaleń pacjenta z terapeutą.

Integracyjny

Czyli taki, który łączy w sobie różne nurty. Terapeuta dobiera techniki i metodykę pracy z pacjentem na podstawie danej osoby dostosowując się do jej potrzeb. Jest więc to autorskie podejście czerpiące z szerokiej wiedzy psychoterapeutycznej, którą taki specjalista powinien się odznaczać. Często też sięga dalej wspierając się dorobkiem medycyny i neurobiologii.
Terapeuta może sięgać po ćwiczenia ruchowe, odgrywanie ról, wizualizacje ect.

Inne nurty psychoterapeutyczne

Warto zaznaczyć, że obecnie istnieje wiele nurtów, które czerpią z wymienionych tutaj podstawowych szkół psychoterapii, takie jak np.

  • Gestalt,
  • CBT trzecia fala,
  • terapia schematu,
  • eriksonowski.

Również cieszą się one sporym powodzeniem i potwierdzoną skutecznością.

Skąd wynika tak szeroka różnorodność w podejściach? Z tego samego powodu, dla którego istnieje nauka psychologii – liczność problemów, zawiłości ludzkiego umysłu, różne osobowości i jeszcze liczniejsza mieszanka doświadczeń wymagające dedykowanych rozwiązań. Stąd dobrze szukać terapeuty właśnie pod tym kątem. Każdy ma inne potrzeby i warto świadomie wybrać rodzaj terapii.
Jak znaleźć psychoterapeutę najlepszego dla swoich potrzeb podpowiadam w artykule Jak wybrać psychoterapeutę dopasowanego do mnie?

W moim gabinecie spotkają się Państwo z przewagą nurtu systemowego. Dobieranie technik pracy opieram jednak na indywidualnych potrzebach pacjenta. Pracuję z nastolatkami, młodymi dorosłymi, parami oraz rodzinami.
Zapraszam do kontaktu oraz umawiania wizyt poprzez portal ZnanyLekarz lub telefonicznie.

Ten post ma jeden komentarz

Dodaj komentarz